قَدْ سَمِعَ اللَّهُ ۱۳۶۰ اَلْمُمْتَحِنَة
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِمَا جَاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَإِيَّاكُمْ أَنْ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّكُمْ إِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِي سَبِيلِي وَابْتِغَاءَ مَرْضَاتِي تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا أَخْفَيْتُمْ وَمَا أَعْلَنْتُمْ وَمَنْ يَفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ ﴿۱﴾
ای ایمان والو! مه نیسئ دشمن ځما او دشمن ستاسو دوستان چه غورځوئ تاسو هغوی ته خبری د دوستانی او حال داچه هغوی کفرکړی دی په هغه چه راغلی دی تاسوته د حق نه اوباسی دوی رسول ﷺ لره او تاسولره ددی وجی نه چه تاسو ایمان راوړی دی په اللّه تعالٰی چه رب ستاسو دی که چیری تاسو وتلی ئی (دوطن نه) دپاره دجهاد په لار ځما کښی او دپاره د لټولو د رضا ځما پټی لیږئ تاسو هغوی ته دوستانی او زه ښه پوهه یم په هغه څه چه تاسو پټوئ او هغه څه چه ښکاره کوئ او چاچه اوکړودا کار (په آئنده وخت کښی) ستاسو نه نو یقیناً گمراه شو د برابر لاری نه ﴿۱﴾
د حا زور او زیر دواړه ثابت دی او نور نومونه ئی سورة المؤدّة او سورة المرءة او سورة الامتحان دی -
ربط: ددی د مخکښی سورة سره په ډیرو وجوهوسره دی اوله وجه داده چه په هغه سورة کښی تخویف دنیوی وؤ دپاره دمشاقینو اوپه دی سورة کښی امردی مؤمنانو ته دهغوی په برائت باندی - دوهم وجه داده چه په هغه سورة کښی د مؤمنانو اقسام ذکرکړل نوپه دی سورة کښی د کافران اقسام ذکرکوی -
دعویٰ د سورة:
نهی ده د دوستانی د کافرانونه په (۱۴،۱) - او یوولس اسماء حسنیٰ ذکردی د پاره دمعرفة الٰهیه -
خلاصه د سورة :
دا سورة دوه بابونو ته تقسیم دی اول باب تر (۷) پوری دی په دی کښی منع ده مؤمنانولره د دوستانی د کافرانونه په ذکر کولو د اوؤ علتونو سره په (۲،۱) کښی او جواب دعذر دی په (۳) کښی او ترغیب دی په برائت کولو کښی، او اقتداء دابراهیم علیه السلام او د تابعدارو دهغه ته په برائت کولو اوپه دعاگانو غوښتلو کښی -
[۱] په دی کښی منع ده مؤمنانولره د دوستانی د کافرانو نه او دهغی دپاره څلور وجی د هغوی د شمنئ د مؤمنانو سره ذکرکوی او دری صفات ئی دمؤمنانو ذکرکړی دی ایمان او جهاد او طلب درضا د اللّه تعالٰی او دا صفتونه منع کوؤنکی دی د دوستانی د کافرانو نه (أَوْلِيَاءَ) د ولایت دری مرتبی دی اوله مرتبه د کافرانو سره ملگرتیا کول په عقیده او په کار د کفراو شرک کښی داخو کفردی - دوهمه مرتبه دهغوی سره په کارونو د کفرکښی مالی یابدنی امداد کول اگرچه په کفراوشرک کښی وسره شرکت نه کوی دا هم گناه کبیره دی دریمه مرتبه دهغوی توقیر اوعزت کول دهغوی نه مشر جوړول او دهغوی داکرام دپاره اودریدل وغیره دا هم گناه دی او دا ټولی مرتبی په دی نفی کښی داخل دی - (تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ) قرطبی وئیلی دی چه مراد د مَوَدَّت نه تعلق ظاهری دی ځکه زړه د حاطب بن ابی بلتعه رضی اللّه عنه (چه دا آیت دهغه په باره کښی نازل شوی دی) د هغوی د دوستانی نه پاک وؤ په دلیل دقول د رسول اللّٰه ﷺ سره "امّا صاحبکم فقد صدق" (وَمَنْ يَفْعَلْهُ مِنْكُمْ) صیغه د فعل مستقبل ئی ددی دپاره راوړله چه دا کار چا وړاندی زمانه کړی دی (لکه چه حاطب رضی اللّه عنه بن بلتعه کړی وؤ) نو هغه گمراه او گنهگار نه دی - قرطبی وئیلی دی چه دا ټول عتاب دی لکه چه دوست بل دوست ته کوی نودلالت کوی په فضیلت او شرافت د د حاطب رضی اللّه عنه باندی -